1887

n Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg - Vicarious liability of employers : reconsidering risk as the basis for liability

USD

 

Abstract


In 2004 4 SA 220 (K) is die tradisionele toets vir middellike aanspreeklikheid van 'n werkgewer, naamlik dat die gewraakte daad van die werknemer "binne die uitvoering van pligte" moes plaasgevind het, vervang met 'n nuwe toets wat in "common law"-jurisdiksies ontwikkel is. In die saak wat gehandel het oor seksuele teistering, het die hoe hof dit gestel dat daar wêreldwyd kennis geneem word van die nadelige gevolge van seksuele teistering op vroue en kinders. Indien die toets wat tot dusver in Suid-Afrika aangewend is om vas te stel of die werkgewer middellik aanspreeklik is, toepassing moes vind, sou die gedrag van die teisteraar beskou word as synde buite die diensbestek. Hierdie was die eerste saak in Suid-Afrika waarin 'n werkgewer aangespreek is vir seksuele teistering op grond van middellike aanspreeklikheid. Die hof stel dat indien 'n nuwe situasie hom voordoen dit selde help om na vorige beslissings te verwys om 'n grensgeval op te los. Die hof wys daarop dat menige Suid-Afrikaanse beslissing steun op geykte uitdrukkings waaruit geen logiese benadering afgelei kan word nie.
In navolging van "common law"-jurisdiksies aanvaar die hof in die -saak dat middellike aanspreeklikheid op beleidsoorwegings berus en nie op die starre regsreel dat die daad binne die uitvoering van die diensbetrekking ("scope of employment") moes geskied het nie. Die risiko wat deur die werkgewer se besigheid geskep word ("enterprise risk") vorm die grondslag vir aanspreeklikheid en verder word vir aanspreeklikheid van die werkgewer vereis dat daar 'n noue band ("close connection") tussen die risiko en die dade wat die skade veroorsaak het, moes gewees het. Die risiko-reel is nie vreemd aan die Suid-Afrikaanse reg nie. Dit is gebruik as toets vir middellike aanspreeklikheid in 1986 1 SA 117 (A) en daar is ook deur Suid-Afrikaanse skrywers, veral Scott, aangetoon dat dit die enigste bevredigende grondslag vir skuldlose aanspreeklikheid bied. Indien risiko as grondslag vir middellike aanspreeklikheid aanvaar word, sou dit 'n eenvormge toets daarstel wat die veelvuldigheid van toetse vir verskillende situasies kan vervang.
Die uitbreiding van middellike aanspreeklikheid soos toegepas in is nie in die onlangse saak (ongerapporteer) nagevolg nie. In die saak is die klaagster verkrag deur drie polisiemanne terwyl hulle aan diens was. Die hoogste hof van appel het die standaardtoets van "binne die uitvoering van pligte" gebruik en bevind dat die werkgewer nie middellik aanspreeklik is nie. Verlof tot appel na die konstitusionele hof is aan die klaagster verleen, welke appel tans nog hangende is.

Loading

Article metrics loading...

/content/ju_tsar/2005/2/EJC54963
2005-01-01
2016-12-08
This is a required field
Please enter a valid email address
Approval was a Success
Invalid data
An Error Occurred
Approval was partially successful, following selected items could not be processed due to error