1887

n Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg - The less invasive means argument in expropriation law

USD

 

Abstract

Section 25(2) of the Constitution of the Republic of South Africa, 1996, makes it clear that an expropriation must be for a public purpose or in the public interest and just and equitable compensation must be paid. It is accepted that the expropriation is justified by the public purpose or public interest served by the expropriation, while the payment of compensation is a necessary consequence of a valid expropriation. As a result, the payment of compensation can never justify the state in using its power of expropriation; only the existence of a strictly necessary public purpose can justify the use of this power. In this article it is considered whether the availability of alternative, less invasive means - other than expropriation - to realise the purpose is a valid defence against a proposed expropriation in terms of the public purpose requirement in section 25(2). This argument relates to the question whether expropriating property is justified if the public purpose that necessitates the expropriation of property can also be realised by other, less invasive means. In other words, it is accepted that the expropriation is for a valid public purpose or in the public interest and therefore justified, but because the purpose of the expropriation can be realised by adopting a different measure that does not require expropriation of property, the expropriation of the said property is questioned.


In die artikel word besin oor die meriete van die argument dat 'n onteiening van grond ter syde gestel kan word omdat daar of 'n alternatiewe metode is om steeds die doel van die onteiening te bereik of omdat dit nie noodsaaklik is om die hele stuk grond te onteien nie, maar slegs 'n gedeelte daarvan. Die argument word oorweeg aan die hand van artikel 25(2) van die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1996 wat vereis dat 'n onteiening moet plaasvind vir 'n openbare doel of in die openbare belang en vergoeding moet betaal word. Dit was in bevestig dat die regverdiging vir die onteiening die openbare doel of openbare belang is en dat die betaling van vergoeding bloot 'n vereiste gevolg is van 'n regmatige onteiening. Gevolglik ontstaan daar vrae oor die regverdiging van die onteiening indien daar 'n ander, minder ingrypende metode beskikbaar is om die doel van die onteiening te bereik sonder dat die eiendom (of die eiendom in die geheel) onteien word.
Die vraag of alternatiewe en minder ingrypende wyses tot onteiening 'n verweer is teen 'n onteiening het onlangs die howe se aandag geniet. Die howe was egter nie oorgehaal deur die argument nie, grotendeels as gevolg van die rasionaliteitstoets wat tradisioneel toegepas word. As die howe tevrede is dat daar 'n rasionele verband is tussen die onteiening en die doel daarvoor is die onteiening blykbaar nie aanvegbaar nie. In die sin word die impak van die onteiening op die eienaar nie in ag geneem nie en ook nie die moontlikheid van alternatiewe en minder ingrypende metodes tot onteiening nie. Daar is wel sekere gevalle waar die toepassing van 'n rasionaliteitstoets en die verontagsaming van alternatiewe en minder ingrypende metodes tot onteiening problematies kan wees, veral in gevalle waar dit nie ooglopend is dat die onteiening wel vir 'n openbare doel of in die openbare belang geskied nie.
Omrede die besluit om te onteien ook 'n administratiewe handeling is, word daar dus ondersoek ingestel na die wesenlikheid van die toepassing van 'n proporsionaliteitstoets in terme van artikel 25(2) asook ten tye van die hersiening van die besluit om te onteien in terme van administratiefreg. Die argument dat daar ruimte is vir die toepassing van 'n proporsionaliteitstoets in die geval vind aanklank in die Duitse en Ierse reg.

Loading

Article metrics loading...

/content/ju_tsar/2013/2/EJC137418
2013-01-01
2016-12-07
This is a required field
Please enter a valid email address
Approval was a Success
Invalid data
An Error Occurred
Approval was partially successful, following selected items could not be processed due to error