1887

oa Litnet Akademies : 'n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe - Konstitusionalisme in Suid-Afrika : regte

 

Abstract

Teen die agtergrond van 'n veelbewoë staatsregtelike geskiedenis is konstitusionalisme deur die 1993- en 1996-Grondwette in die Suid-Afrikaanse regsorde ingevoer. is 'n term wat, as deel van die globale tendens na die ontwikkeling van 'n gemeenskaplike staatkundige woordeskat, toenemend gebruik word. Wat dit presies beteken, is egter nie eenvoudig te verklaar nie, veral in ag genome dat dit in 'n uitgebreide verskeidenheid verbande en nuanses gebruik word. Dit is egter moontlik om, aan die hand van die vakkundige literatuur bepaalde strukturele, substantiewe en doktrinêre elemente te tabuleer ten einde 'n oorsigbegrip van konstitusionalisme te weerspieël. So 'n tabel word aangebied.


Die aard van die konsep van konstitusionalisme wat in die Suid-Afrikaanse reg ingevoer is, word aan die hand van die grondwetlike bepalings van 1993 en 1996 gedemonstreer. Daar word egter ook uitgewys dat daar bepaalde "genetiese defekte" in die 1996-Grondwet is wat ruimte skep vir die ondermyning van konstitusionalisme.
Vervolgens word die manier waarop Suid-Afrikaanse konstitusionalisme deur die nastrewing van seksionele politieke belange beproef word, aan die hand van 'n aantal gewysdes toegelig. Die sake wat behandel word, handel oor selektiewe begenadiging, die tot niet making van die Skerpioene, optrede van die onderwysburokrasie, benoeming van 'n veroordeelde moordenaar tot gesagsposisies en gebrekkige diplomatieke beskerming.
Teen hierdie agtergrond, en die elemente wat kenmerkend van konstitusionalisme is, word oorweeg of Suid-Afrikaanse konstitusionalisme verstaan moet word as 'n lewensvatbare embrio of as 'n sterwende jeugdige. Vier scenario's van die moontlike vestiging of degenerering van konstitusionalisme op Suid-Afrikaanse bodem word geskets. Hierdie scenario's dien as verwysingsraamwerk vir die beoordeling van moontlike toekomstendense in hierdie verband. Die afleiding word gemaak dat, wat die toekoms ook al mag inhou, konstitusionalisme in Suid-Afrika in die moeilikheid is en dat die terugkeer na 'n pad waarop die grondwetlike ideale van 1994 verwerklik kan word, moeisaam sal wees.


This contribution contemplates the nature and fate of South African constitutionalism along the route of a brief survey of our constitutional history, followed by an exposition of the meaning of the term . Against this background the trials to which the constitutionalist ideals of South Africa are being subjected are discussed with reference to selected court cases. The article concludes with a sketch of some scenarios of what the future may hold for constitutionalism in the country.
South Africa has an eventful constitutional history stretching from the period preceding the arrival of Europeans, when tribal structures of indigenous inhabitants might ex post be construed as state-like structures of authority, through the times of Dutch and British colonialism, various wars, the establishment of republics at a time when the notion of statehood was still not settled in Europe, consolidation into the Union of South Africa, constitutional emancipation from British rule culminating in the Republic of South Africa, the period of attempted statutory racial separation, the cold war in Africa and the eventual arrival of documentary constitutionalism in the 1990's.

Loading

Article metrics loading...

/content/litnet/11/2/EJC157512
2014-08-01
2016-12-05
This is a required field
Please enter a valid email address
Approval was a Success
Invalid data
An Error Occurred
Approval was partially successful, following selected items could not be processed due to error