1887

oa Litnet Akademies : 'n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe - Darem meer as moffies? Stereotipering in die voorstelling van homoseksueles en homoseksualiteit in die Afrikaanse jeugliteratuur : geesteswetenskappe

 

Abstract

In hierdie artikel word daar op vergelykende wyse aangetoon watter stereotipes in die voorstelling van homoseksueles en homoseksualiteit in die Afrikaanse jeugliteratuur onderskei kan word, asook hoe hierdie stereotipes deur middel van kognitief-narratologiese prosesse bydra om heteronormatiwiteit te bevraagteken, óf die bevraagtekening daarvan juis teen te werk.


In dié artikel word elf Afrikaanse jeugromans geïdentifiseer waarin gay karakters voorkom, naamlik: (1984) en (1992) deur Marzanne Leroux-Van der Boon; Barrie Hough se (1992), (2000) en (saam met Lizz Meiring 2002); François Bloemhof se (1997) en (2005); Jackie Nagtegaal se (2002); Marita van der Vyver se (2002); Derick van der Walt se (2008); en (2014) deur Fanie Viljoen.
In ooreenstemming met internasionale tendense is daar ook in Afrikaanse jeugverhale 'n opvallende verskuiwing van "narratiewe afstand" ten opsigte van gay karakters, asook 'n toenemend kleiner fokus op die sogenaamde -debat. Stereotiepe binêre opposisies tussen hetero en gay karakters, daarenteen, bly sterk aanwesig. Hierdie stereotiepe teenstelling blyk onder meer uit die sterk mate van "verwyfdheid" van gay karakters in die meer onlangse jeugliteratuur, maar ook deurdat die gay karakter gereduseer word tot "lusobjek". 'n Besonder opvallende tendens is die byna volkome afwesigheid van lesbiërkarakters in die Afrikaanse jeugliteratuur, wat die indruk versterk dat dié tipe literatuur gendergebonde is. Die verhouding tussen homoseksualiteit en Christenskap blyk ook (nog altyd) buitengewoon gekompliseerd te wees binne die Suid-Afrikaanse konteks. Ten spyte daarvan dat Suid-Afrika die enigste land op die Afrika-kontinent is waarin die regte van homoseksuele deur die Grondwet beskerm word en diskriminasie op grond van seksuele oriëntasie strafbaar is, huiwer die Algemene Sinode van die NG Kerk om duidelik standpunt in te neem oor hoe welkom gay lidmate is; word lesbiërs in sommige gemeenskappe gemolesteer en selfs doodgemaak, en word daar steeds talle gevalle van xenofobie in die media vermeld.
Die gevolgtrekking van hierdie artikel is dat dit op hierdie stadium byna onmoontlik is vir Afrikaanssprekende Suid-Afrikaanse tieners om in hulle eie taal 'n positiewe jeugroman oor homoseksualiteit in die hande te kry waarin heteronormatiwiteit teengewerk of ten minste bevraagteken word.


In the first issue of the literary journal Carney (2012) argues in an article titled "In search of the gay youth novel in Afrikaans" that there is a seemingly never-ending drought within Afrikaans literature in the area of gay youth novels, and that it has become high time that an Afrikaans voice resounded to offer young readers in Afrikaans unprejudiced gay youth literature. According to Carney it is usually the case in Afrikaans that gay characters in youth novels are rare and stereotypical. After a synoptic analysis of six youth novels Carney comes to the conclusion that the stereotype of gay people that emanate from literature is that they are either flamboyant or die tragically.
Due to its exploratory nature and conciseness - it is in fact only two pages long - Carney's article is far from comprehensive. His article could, for instance, have been supplemented and expanded with regard to both the number of gay novels that he mentions and the detail in which they are discussed. The aim of the investigation on which this article is based was precisely to fill this gap by showing in a comparative manner which stereotypes can be distinguished in the representation of homosexuality (and especially homosexual characters) in Afrikaans youth literature, as well as how these stereotypes contribute by way of cognitive-narratological processes to a questioning of heteronormativity, or to counter the questioning.

Loading

Article metrics loading...

/content/litnet/12/1/EJC172672
2015-04-01
2016-12-08
This is a required field
Please enter a valid email address
Approval was a Success
Invalid data
An Error Occurred
Approval was partially successful, following selected items could not be processed due to error