1887

oa Litnet Akademies : 'n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe - Plek as liggaam en liggaam as plek. Tendense van die nuwe materialisme en interaksie tussen mens en plek in enkele tekste uit (2006) van Antjie Krog : geesteswetenskappe

 

Abstract

Internasionale navorsingstendense dien dikwels as kruisbestuiwing tussen onderskeie dissiplines en lei tot koppelvlakke wat nuwe ondersoekterreine ontwikkel. Ons leef in 'n tyd wat gekenmerk word deur 'n ontploffing van kritieseteorie-navorsing oor die nuwe materialisme en objekgeoriënteerde ontologie/OO (Object Oriented Ontology/OOO) en die invloed daarvan op ekokritiek en ekopoësie. Grense tussen die natuurwetenskappe, filosofie en literatuurteorie en -kritiek word gereeld oorgesteek. Die nuwe materialisme en die objekgeoriënteerde ontologie as teoretiese raamwerke lei tot 'n herbesinning oor materialiteit: dit waaruit ons liggame en die natuurlike wêreld gemaak is. Dit ondersoek opnuut dualismes soos lewend/nielewend, menslik/niemenslik, onderwerp/voorwerp en aktief/passief. Dit lei op sy beurt tot 'n herwaardering van plek as ekokritiese merker.


Die nuwe materialisme as teoretiese raamwerk sien die natuur nie as 'n passiewe sosiale konstruksie nie, maar eerder as 'n bemiddelende krag wat interaksie met en verandering van omringende elemente teweegbring, veral ten opsigte van die mens. Materie is 'n meervlakkige konsep: dit is die materialiteit van die menslike liggaam en van die natuurlike wêreld. Materie is volgens Iovino die substansie van alle dinge en materiële formasies - menslike en niemenslike liggame, lewende en nielewende dinge - verskynings waarvan die bestaan en betekenis met die diskursiewe dimensie verbind is.
In hierdie artikel word die plek as liggaam en liggaam as plek deur middel van 'n ekokritiese en die nuwe-materialisme-benadering verken aan die hand van gekose verse uit Antjie Krog se bundel (2006). Daar sal aandag gegee word aan "rondeau in vier dele" en "Vier seisoenale waarnemings van Tafelberg", waarin die wisselwerkende verhouding tussen die liggaamlikheid van die spreker-digter en die liggaamlike materialiteit van plek, spesifiek die berg, verwoord word. Die liggaam van die spreker-digter as plek tree in 'n verbintenis met die berg as liggaam, waardeur 'n diskursiewe ruimte betree word en transliggaamlikheid plaasvind.

International research trends often serve as cross-pollination between different disciplines and lead to connections which develop new areas of investigation. This has also been the case with the renewed focus on the new materialism and its influence on ecocriticism and ecopoetics. New materialism and object-oriented ontology (OOO) as theoretical frameworks lead to a rethinking of materiality: that which our bodies and the natural world around us are made of. It reinvestigates dualisms such as living/non-living, human/non-human, subject/object and active/passive, which in turn leads to a re-evaluation of nature and matter and our relationship with it.


This article draws on the work of researchers such as Serenello Iovino, Susan Hekman and specifically Timothy Morton and introduces a materialistic or matter-centred approach in the analysis of poetry. Object-oriented ontology and the new materialism are forms of realism that assert, in the words of Timothy Morton, "that real things exist". As theoretical frameworks they do not see nature as a passive social construct, but rather as a mediating force affecting interaction with and the changing of other elements, including man. Matter is a multi-faceted concept: it is the materiality of both the human body and the natural world. Matter, according to Serenella Iovino (2012:135) is the substance of all things and material formations - human and non-human bodies, living and non-living things - emergences of which the existence and meaning are related to the discursive dimension.

Loading

Article metrics loading...

/content/litnet/12/2/EJC179638
2015-08-01
2016-12-06
This is a required field
Please enter a valid email address
Approval was a Success
Invalid data
An Error Occurred
Approval was partially successful, following selected items could not be processed due to error