1887

oa Litnet Akademies : 'n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe - Louis Althusser en Jacques Derrida. Raakpunte van sin en die sintuiglike in twee tydgenootlike tekste

Volume 16 Number 3
  • ISSN : 1995-5928

 

Abstract

Die artikel doen ’n ontleding van Louis Althusser se “Die materialisme van die teëkoms” (“Le matérialisme de la rencontre”) en Jacques Derrida se Die enkeltaligheid van die ander (Le Monolinguisme de l’autre), twee tekste onderskeidelik in die laat 1980’s en vroeë 1990’s geskryf. Waarop gefokus word, is “sintuiglike” woorde (metafore) wat abstrakte filosofiese denke aanbied. In ’n eerste gedeelte word daar na raakpunte tussen Althusser en Derrida gekyk. Eerstens hulle filosofiese denke: Alhoewel al twee gewortel was in antihumanisme, het Althusser (Marxistiese strukturalisme) en Derrida (dekonstruksie van geskrewenheid en betekenis) grootliks in verskillende terreine van die filosofie gewerk en het hulle idees min in aanraking gekom. Tweedens hulle taalbeskouings, waar daar klem gelê word op ’n gedeelde belangstelling in woordspeling (ten minste met betrekking tot die eienaam) en ’n sekere parallelisme: Derrida as filosoof van skryf (geskrewenheid), Althusser as filosoof van lees (ten minste van Marx). Derdens hulle lewens: Nieteenstaande hulle relatiewe afsydigheid teenoor mekaar wat denke aanbetref, was Althusser en Derrida lank kollegas (by die École normale de la rue d’Ulm) en was hulle ook, inderdaad, vriende – veral dan ook tydens die laaste jare van Althusser se lewe, wat min of meer saamval met die tyd waarin hulle aan hulle onderskeie tekste gewerk het. In die tweede gedeelte word gelees vir “sintuiglikheid”. In die Althusseriaanse teks gaan dit by uitstek oor die toevallige wat plaasvind (vergestalt in Epikurus se vallende atome wat, via Lucretius se clinamen, mekaar teëkom). Daarna, via die figuur van die Machiavelliaanse Prins, “vat” die teëkoms. In die Derridiaanse teks is ’n soortgelyke heersende metafoor dié van die “enkeltalige” wat by die taal (gekenmerk deur alteriteit) aankom. Daarna word die aankoms “geheg”. Na aanleiding van die (seksuele) geweld van die “aankoms” en ’n sekere toevalligheid waarmee dit gepaardgaan, word geargumenteer dat Derrida se teks, op tekstuele vlak, ’n “eggo” van Althusser s’n is.

Louis Althusser and Jacques Derrida. Interconnections of sense and the sensual in two contemporaneous texts

This article provides an analysis of Louis Althusser’s essay “Le matérialisme de la rencontre” (included as a chapter “The underground current of the materialism of the encounter” in Philosophy of the encounter: Later writings, 1978–1987) and Jacques Derrida’s book Le Monolinguisme de l’autre (The monolingualism of the Other), two contemporaneous texts, respectively written in the late 1980s and early 1990s. The focus is on Althusser’s and Derrida’s use of “sensual” words (metaphors) in the communication of their (highly abstract) philosophical ideas. In this way the two texts are seen as interconnected, with Derrida’s reference to the sensual to some extent coming across as an “echo” of Althusser’s. Prior to an analysis of the two texts, the focus on a textual interconnectedness is presented, in the first part of the article, against the background of a consideration of the interconnectedness between the two philosophers at three levels: philosophy, language and life experience.

Loading full text...

Full text loading...

Loading

Article metrics loading...

/content/journal/10520/EJC-1c110e3688
2019-12-01
2020-07-10

This is a required field
Please enter a valid email address
Approval was a Success
Invalid data
An Error Occurred
Approval was partially successful, following selected items could not be processed due to error