1887

oa Litnet Akademies : 'n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe - “In die mees intense oomblikke word alle afstande nul” : relasionaliteit in Die derde spoel van S.J. Naudé

Volume 16 Number 3
  • ISSN : 1995-5928

 

Abstract

Hierdie artikel het ten doel om Die derde spoel van S.J. Naudé te lees binne die raamwerk van relasionaliteit met die klem op bepaalde kernaspekte in die roman: verlies en sterflikheid, die rol van die liggaam, die stad, kuns en die visuele. Vir die doeleindes van hierdie ondersoek word slegs ’n bondige teoretiese fundering van die begrip relasionaliteit verskaf. Judith Butler (2006) se tese ten opsigte van relasionaliteit is eerstens ter sake. In haar teoretiese begronding stel Butler twee aspekte aan die orde: die koppelvlakke tussen verlies en relasionaliteit, en die liggaam en relasionaliteit. Tweedens bied Jones (2009) se opvatting van relasionele ruimtelike denke insigte vir die wyse waarop stede in die roman (Londen en Berlyn) aan bod gestel word. Derdens word die belangrike rol wat kuns en die visuele in die roman speel, in die konteks geplaas van Nicolas Whybrow (2011) en Nicolas Bourriaud (2002) se opvattings ten opsigte van kuns en die stad, artistieke praktyke en interverbondenheid.

Wat hierdie ondersoek binne die raamwerk van relasionaliteit toon, is dat Naudé se roman gestruktureer is rondom verlies: die verlies van en soektog na die verlore derde spoel en die geliefde Axel, wat uiteindelik ook uitbrei na die verlies van ’n kindertyd, verlies wat ook met sterwe en sterflikheid verband hou. Ruimtelik bevind sowel Etienne as Axel hulself aan die begin van die roman as immigrante, as vreemdelinge in Londen, waar hulle die “nuwe stad” as deel van die diaspora-narratief beleef. Die verhoudings stad en die liggaam, en stad en visie word vervolgens bespreek om relasionaliteit te belig, maar ook om die stad as teken van begeerte en seksualiteit op die voorgrond te stel. In die roman is daar opvallend sprake van verskillende vorme van kuns wat ’n rol speel. Ingesluit is ook die rol van die liggaam en kuns, kunswerke en kunstenaars/skrywers as intertekste, wat ook dui op interverbondenheid oor tyden ruimtelike grense heen. Uiteindelik toon hierdie ondersoek van Die derde spoel dat Naudé se roman ’n leesstrategie van analogiedenke, soos beredeneer deur Kaya Silverman (2009), vra, sodat ook vervreemding en verset, grense en begrensing, en revolusie en opstand binne ’n raamwerk van relasionaliteit gelees kan word.

“In the most intense moments, all distances dwindle to zero”: Relationality in Die derde spoel of S.J. Naudé

The aim of this article is to read S.J. Naudé’s Die derde spoel (The third reel) within the framework of relationality, specifically focusing on the following central aspects of the novel: loss and mortality, the role of the body, the urban centres, art, and the visual. The novel’s motto is captured in a sentence from the seventh thesis on the philosophy of history by the Jewish- German philosopher Walter Benjamin: “There is no document of civilization which is not at the same time a document of barbarism.” Drawing on this notion, Die derde spoel can also be seen as a novel about boundaries and delimitation. Spatial boundaries manifest on various levels throughout the novel; however, these are at the same time spatial articulations of symbolic boundaries. Etienne Nieuwenhuis flees to London in order to avoid conscription, but also to leave behind the degrading apartheid regime in his homeland. Axel is a product of a literally divided homeland and throughout the novel emphasis is placed on the division of East and West Berlin, and the destructive violence of the war. The film crew members of the 1933 Berliner Chronik who worked on the filming of the now lost reels, are dispersed between London, Berlin and Buenos Aires. In both Etienne’s and Axel’s family life there are signs of an unbridgeable boundary between father and son. The later disappearance of Axel, as well as his extensive absence, points to a literal and a symbolic, as well as a spatial and personal separation.

Loading full text...

Full text loading...

Loading

Article metrics loading...

/content/journal/10520/EJC-1c112d2fbe
2019-12-01
2020-07-10

This is a required field
Please enter a valid email address
Approval was a Success
Invalid data
An Error Occurred
Approval was partially successful, following selected items could not be processed due to error