1887

oa Litnet Akademies : 'n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe - Kwessies van mite en moraliteit by G.R. von Wielligh se Boesman-optekeninge : geesteswetenskappe

Volume 11, Issue 1
  • ISSN : 1995-5928

 

Abstract

Gideon R. von Wielligh (1859-1932) verwerf bekendheid as een van die eerste skrywers wat Afrikaans as selfstandige skryftaal benut. Vanaf 1917 tot 1922 publiseer hy agt dele verwerkings van mondelinge oorlewerings - vier dele en vier dele . Elk van die agt dele is voorsien van 'n inleiding, aangedui met "'n Paar woorde vooraf". Die Boesmanstories spruit voort uit optekeninge wat in die tydperk 1880 tot 1883 gedoen is, toe Von Wielligh as landmeter in die Calvinia-distrik gewerk het. In 1917 verskyn sy roman , wat reeds baie gewild was toe dit vroeër in aflewerings in tydskrifte verskyn het. Tans is daar hernude belangstelling in die Boesmanstories, waaronder heruitgawes van dele een en twee in 2009 (met 'n voorwoord deur Hennie Aucamp) en dele drie en vier in 2010 (met 'n voorwoord deur Helize van Vuuren). Die vraag ontstaan: Hoe kom dit nou dat die Boesmanoptekeninge die toets van die tyd deurstaan het, terwyl bykans vergete geraak het? In hierdie artikel word die vraag beantwoord aan die hand van Von Wielligh se evaluering van die Boesmans se godsdiensbelewing. Daar word gefokus op die groot Waterslang as een van die belangrikste figure in die Boesmanmitologie. Von Wielligh noem uitdruklik dat die "onbeskaafde" Boesman oor nie veel meer as bygeloof beskik nie. Uit 'n noukeurige lees van die inleidings word dit egter duidelik dat hy veel meer waardering vir die Boesmans se godsdiensbelewing het as wat hy bewustelik toegee. Die waardering blyk uit, onder meer, sy deeglike besef van die morele kompleksiteite wat met die optekening van die vertellings gepaard gegaan het.


In Afrikaans literary history Gideon Retief von Wielligh (1859-1932) is remembered mostly for his endeavour to establish Afrikaans as a separate, autonomous language, in comparison with the Dutch language out of which it had developed. In doing so he tried, as far as possible, to write popular and accessible literature.
During his lifetime he indeed succeeded in being a popular writer. His novel appeared twice as a series in literary magazines before it was published as a book in 1917. Between 1917 and 1922 Von Wielligh also published eight volumes of Bushman stories: four volumes of and four volumes of (animal stories). The bulk of these were collected while Von Wielligh was a land surveyor in the district of Calvinia in the Northern Cape from 1880 to 1883. He was disappointed, however, that these stories were regarded merely as children's literature, and hoped that in future they would find a broader readership.

Loading full text...

Full text loading...

Loading

Article metrics loading...

/content/litnet/11/1/EJC151160
2014-03-01
2016-12-11

This is a required field
Please enter a valid email address
Approval was a Success
Invalid data
An Error Occurred
Approval was partially successful, following selected items could not be processed due to error