1887

oa Litnet Akademies : 'n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe - Universele bio-etiek en outonomie : 'n Christelike besinning op die begrip outonomie binne die Unesco universele deklarasie van bio-etiek en menseregte (2005) : godsdienswetenskappe

Volume 11, Issue 2
  • ISSN : 1995-5928

 

Abstract

Artikel 5 van Unesco se Universele Verklaring oor Bio-etiek en Menseregte (UVBM) (2005) stel outonomie as 'n universele mensereg en etiese beginsel binne die gesondheidsorgomgewing. Die UVBM het binne 'n nie-Christelike organisasie (Unesco) ontstaan. Die onmiddellike doel van die artikel is die Christelik-etiese besinning van outonomie as 'n basiese mensereg en, daarmee saam, die bevestiging dat outonomie 'n Christelik-etiese beginsel is. Eerstens word die begrip soos wat dit in artikel 5 van die UVBM voorkom en deur Unesco verstaan word, ontleed. In hierdie ontleding sal daar hoofsaaklik by die literatuur binne Unesco aangesluit word; vervolgens sal die ontleding vanuit 'n Christelik-etiese hoek beoordeel word.


In die UVBM is outonomie op menswaardigheid gegrond. Dit is duidelik dat die beginsel van outonomie die individu teen aggressiewe paternalisme en onderdrukking binne die gesondheidsorgomgewing wil beskerm. Outonomie is nie 'n vreemde begrip binne die Christelike teologie en antropologie nie. God se formele vryheid beteken dat God besluite neem, terwyl God materiële vryheid as instrument gebruik om die mens lief te hê. As beeld van God besit die mens óók formele en materiële vryheid, wat impliseer dat die mens die reg op outonome besluitneming het en dat die reg altyd gebruik moet word om liefde aan die mens binne die gesondheidsorgomgewing te betoon. Liefde beteken om die goeie te maksimaliseer en die kwaad te minimaliseer. Vryheid en outonomie vorm 'n essensiële eienskap van 'n regverdige gemeenskap; daarom kan mediese personeel vanuit die Christelike tradisie nie anders as om die reg en etiese beginsel van die UVBM van harte te ondersteun en daaraan uitdrukking te gee nie.


In this research, Article 5 of the Universal Declaration on Bioethics and Human Rights (UDBHR) (2005) of Unesco (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization) is investigated. This article reads as follows:
The autonomy of persons to make decisions, while taking responsibility for those decisions and respecting the autonomy of others, is to be respected. (Unesco 2006)
The UDBHR was unanimously accepted in 2005 by the 191 member countries (IBC 2008:45), which means that the declaration is the first and, at this stage, only universal bioethical (political) text to which all the governments in the world, South Africa's included (Unesco 2005b, par. V, 36; I, 01), have committed themselves. In the author's opinion, the claim of Vorster (2004:5), human rights expert and ethicist, about the Universal Declaration of Human Rights also holds good for the UDBHR when he postulates: "It can be said that without doubt this Declaration has become an important document in modern church history." In reality, autonomy is now recognised as a universal human right within the health care environment.

Loading full text...

Full text loading...

Loading

Article metrics loading...

/content/litnet/11/2/EJC157502
2014-08-01
2016-12-10

This is a required field
Please enter a valid email address
Approval was a Success
Invalid data
An Error Occurred
Approval was partially successful, following selected items could not be processed due to error